Interview met Michael Harvey

Méér dan welkom
Michael Harvey wil een cultuurverandering zien in de kerk

Waarom nodigen christenen niet actiever mensen uit om eens naar een kerkdienst te komen? Die vraag is bijna een obsessie geworden voor de Britse onderzoeker en auteur Michael Harvey. Hij gaf enige jaren geleden zijn succesvolle carrière in de financiële wereld van Londen op om fulltime gehoor te geven aan zijn roeping: de cultuur van kerken veranderen van passief gastvrij-zijn naar actief uitnodigend worden. In zijn boek Meer dan welkom legt hij uit hoe dit doel met behulp van een stappenplan behaald kan worden. In ons land is dit visieboek belangrijk bij de voorbereiding van de Kerkproeverij die in september 2017 landelijk georganiseerd wordt.

Back to Church-Sunday
Een goed idee is vaak eenvoudig. Kerken hebben dat bijvoorbeeld ontdekt door het wereldwijde succes van de Alpha-cursus. Het blijkt dat je vrij gemakkelijk mensen aan tafel kunt krijgen als daar een smakelijke maaltijd op staat. Nog interessanter wordt het wanneer er rond die tafel open gesprekken gevoerd worden met diepgang. Zie daar het recept: eenvoudig uitvoeren reproduceerbaar.

Het ‘eenvoudige idee’ van Michael Harvey is in de Engelstalige wereld bekend geworden onder de naam Back to Church-sunday. In Nederland worden er naar dit voorbeeld komend najaar overal in het land kerkproeverijen aangeboden.

Het eenvoudige idee van Michael Harvey begint met een vraag: Waarom komen mensen niet naar onze kerkdiensten toe? Misschien wel omdat er niemand is die hen daarvoor uitnodigt. Elke zondag bieden kerken een programma aan met weldoordachte toespraken over geloof en leven en muzikale bijdragen waar je ook nog eens zelf actief aan mag deelnemen. Voor dit alles wordt slechts een vrijwillige bijdrage van de bezoekers gevaagd. Vaak kun je na afloop gezellig bijpraten met een kopje koffie of thee. Waarom blijven zoveel mensen weg? Hoe krijgen we hen ‘back to church’?

Het klinkt misschien te simpel. Maar het kan ook zo zijn dat wij, kerkmensen, het te ingewikkeld maken. We zijn mogelijk zelf gaan geloven dat de boodschap die van onze kansels wordt uitgedragen vooral binnen de kerkmuren gehoord moet worden. We willen ‘buitenstaanders’ daar niet 3 ongevraagd mee lastigvallen. Voor de viering van christelijke hoogtijdagen als Pasen en Kerst maken we een uitzondering. Er worden posters opgehangen en flyers uitgedeeld: Welkom in de kerk! Maar waarom nemen we de rest van het jaar zo’n afwachtende houding aan? Wat zijn we in de kerk gaan geloven… dat buitenstaanders spontaan op zondagmorgen over de drempel bij ons naar binnen stappen?

Citaat

Van verwelkomend naar uitnodigend
Michael Harvey is een bevlogen man die eenvoudige vragen stelt. Zoals: “Waarom nodig jij eigenlijk geen mensen uit voor de kerkdienst?” Inmiddels heeft hij een aantal jaren dezelfde vraag op duizenden plaatsen gesteld aan honderdduizenden christenen. Als hij geen ontwijkende antwoorden krijgt, dan krijgt hij vooral ongemakkelijke antwoorden. Even doorvragen en dan komt de aap uit de mouw: we zijn bang voor afwijzing. Maar waarom zijn we angstig? Wat weerhoudt ons, enthousiaste gelovigen, ervan anderen uit te nodigen voor zoiets ongevaarlijks als een kerkdienst?

Ooit hoorde ik een voorganger zeggen ‘De kerk is een veilige plaats voor een gevaarlijke boodschap’. En zo is het. Het verhaal van Jezus Christus heeft de wereld op z’n kop gezet en is ook in 2017 levens-veranderend. Maar is die boodschap inmiddels alleen bedoeld voor interne consumptie of zijn we nog altijd geroepen ermee naar bui - ten te gaan?

Jezus stuurde zijn leerlingen met een wervende opdracht de wereld in. Kerkmensen hebben zendings- en evangelisatiecommissies in het leven geroepen – je zou bijna denken om ervoor te zorgen dat de rest van de geloofsgemeenschap vrijgesteld is van missionaire taken. Is de kerk van Jezus Christus ooit zo bedoeld? Michael Harvey denkt van niet en hij daagt christenen uit de cultuur binnen hun kerken te veranderen van verwelkomend naar uitnodigend. Om dit doel te bereiken biedt hij een 12-stappenplan aan. Zelf zegt hij met een glimlach: “Ja, zover is het inmiddels met de kerk gekomen. Ik moest een 12-stappenplan bedenken om ons te bevrijden van onze passieve, naar binnen gerichte cultuur. Maar ik zeg ook: Mijn naam is Michael Harvey en ik vind het ook moeilijk om mensen uit te nodigen voor een kerkdienst.”

De stappen die Michael Harvey kerken en hun leden wil laten zetten staan uitvoerig beschreven in zijn boek ‘Meer dan welkom – Samen werken aan een uitnodigende kerk’. Uitgaand van ons eigen ongemak, onze drempelvrees (van binnen naar buiten!), biedt hij een weg aan die leidt tot cultuurverandering binnen de kerk met effecten buiten de kerk.

Verbinding van binnen naar buiten
“Het lijkt wel alsof we onszelf als gelovigen hebben afgesloten van wat God buiten de kerkmuren doet,’ zegt Michael Harvey. “Een uitnodiging legt de verbinding van binnen naar bui - ten. Sommige mensen zijn door God al voorbereid, ze hebben alleen nog iemand nodig die hen uitnodigt. We doen alsof God niet buiten de kerk actief is, maar daar werkt Hij ook en wij mogen meewerken.”

In Engeland en in tal van andere landen zijn de afgelopen jaren, geïnspireerd door het stappenplan, zogenaamde “Back to Church”- zondagen gehouden. Tot verbazing van veel gelovigen komen er daadwerkelijk mensen naar de kerk – eenvoudigweg omdat ze een uitnodiging hebben ontvangen en aangenomen.

“Ik ben overal geweest, in tal van denominaties,” vertelt Harvey. “Dit stel ik vast: 80-85% van de geloofsgemeenschappen doet helemaal niets aan het uitnodigen van buitenstaanders. Dat is toch fascinerend? De overgrote meerderheid doet niets! Daarom ben ik begonnen met het aanbieden van mijn programma. Het gaat er niet alleen om dat mensen van buiten onze uitnodiging aannemen. Als kerkmensen in beweging komen betekent dat op zich al groei in het gemeenteleven. Iedereen kan uitnodigen. Het is helemaal niet zo moeilijk! Maar waarom doen we dat dan niet? Die vraag vind ik fascinerend.” 

Bring a friend
Harvey benadrukt dat het hem niet alleen gaat om het hoe, maar om het waarom niet. Er zijn heel specifieke redenen waarom mensen er niet toe overgaan anderen uit te nodigen. Onze eigen angst voor afwijzing is hoofdoorzaak. En die angst heeft weer alles te maken met de druk die we elkaar en onszelf opleggen: onze missionaire actie is alleen geslaagd als mensen de uitnodiging hebben aangenomen. Maar dat is niet de juiste benadering, benadrukt Harvey. “Wij mogen mensen benaderen met een uitnodiging en het is ook oké wanneer die uitnodiging wordt afgeslagen.” “Hoe gaat dat vaak? We organiseren een gastendienst en zeggen vooraf: Bring af friend. Wat? Moet ik die vriend blinddoeken, achterin de kofferbak stoppen en naar de kerk ontvoeren? Het gaan niet om ‘meenemen’. Het ja is Gods deel, niet onze verantwoordelijkheid. Wij hoeven alleen een uitnodiging te doen. Wij vinden dat al moeilijk genoeg zonder de extra druk dat we alleen een compliment krijgen als het ons daadwerkelijk gelukt is iemand mee te nemen. We moeten aanmoedigen, ook als een uitnodiging niet wordt geaccepteerd mag je tegen elkaar zeggen: ‘Goed gedaan!’ Het gaat om trouw, niet om succes.”

Bron: https://portal.eo.nl/fileadmin/bestanden-2017/user_upload/Meer_dan_welkom_-_Special_IDEAZ.pdf